Πολλές γυναίκες που βρίσκονται στην κλιμακτήριο ή έχουν ήδη περάσει στην εμμηνόπαυση περιγράφουν μια κατάσταση που δεν μπορούν εύκολα να εξηγήσουν. «Ξεχνάω λέξεις», «δεν μπορώ να συγκεντρωθώ», «εκνευρίζομαι με το παραμικρό», «νιώθω εξαντλημένη χωρίς λόγο».
Για αρκετά χρόνια αυτά τα συμπτώματα αποδίδονταν στο άγχος της καθημερινότητας ή στην ηλικία. Σήμερα όμως γνωρίζουμε ότι αποτελούν πολύ συχνές εκδηλώσεις των ορμονικών αλλαγών που συμβαίνουν στην κλιμακτήριο.
Τι είναι το brain fog;
Ο όρος brain fog (κυριολεκτικά «ομίχλη του εγκεφάλου») δεν αποτελεί ιατρική διάγνωση. Περιγράφει όμως μια πραγματική κατάσταση, κατά την οποία η γυναίκα αισθάνεται ότι ο εγκέφαλός της δεν λειτουργεί με την ίδια ευκολία όπως παλαιότερα.
Συχνά εμφανίζονται:
• δυσκολία στη συγκέντρωση
• ξεχασμένες λέξεις ή ονόματα
• μειωμένη προσοχή
• δυσκολία στην οργάνωση πολλών εργασιών ταυτόχρονα
• αίσθημα ότι η σκέψη είναι πιο αργή.
Το σημαντικό είναι ότι το brain fog δεν σημαίνει ότι η γυναίκα αναπτύσσει άνοια. Στις περισσότερες περιπτώσεις πρόκειται για μια παροδική κατάσταση που σχετίζεται με τις ορμονικές μεταβολές.
Γιατί συμβαίνει;
Κατά την κλιμακτήριο μειώνονται σταδιακά τα οιστρογόνα, ορμόνες που δεν επηρεάζουν μόνο τις ωοθήκες αλλά και τον εγκέφαλο.
Τα οιστρογόνα συμμετέχουν στη λειτουργία νευροδιαβιβαστών όπως:
• η σεροτονίνη, που σχετίζεται με τη διάθεση,
• η ντοπαμίνη, που επηρεάζει την προσοχή και σχετίζεται με την ευχαρίστηση, το κίνητρο, τη μάθηση,
• η ακετυλοχολίνη, που είναι σημαντική για τη μνήμη.
Όταν τα επίπεδά τους μειώνονται, είναι φυσιολογικό να εμφανίζονται δυσκολίες στη γνωστική λειτουργία και στη συναισθηματική ισορροπία.
Γιατί αυξάνεται ο εκνευρισμός;
Ο εκνευρισμός είναι από τα συχνότερα συμπτώματα της περιεμμηνόπαυσης.
Πολλές γυναίκες παρατηρούν ότι:
• θυμώνουν πιο εύκολα,
• έχουν λιγότερη υπομονή,
• συγκινούνται περισσότερο,
• αισθάνονται άγχος χωρίς εμφανή αιτία.
Η αιτία δεν είναι μόνο η πτώση των οιστρογόνων. Οι νυχτερινές εφιδρώσεις και οι διαταραχές του ύπνου επιβαρύνουν ακόμη περισσότερο τον εγκέφαλο. Ένας οργανισμός που δεν ξεκουράζεται επαρκώς δυσκολεύεται να ρυθμίσει τα συναισθήματα και να διαχειριστεί το στρες.
Η ανεξήγητη αδυναμία
Ένα ακόμη σύμπτωμα που συχνά υποτιμάται είναι η έντονη κόπωση. Δεν πρόκειται απλώς για κούραση μετά από μια απαιτητική ημέρα. Πολλές γυναίκες περιγράφουν ότι ξυπνούν ήδη κουρασμένες ή νιώθουν ότι δεν έχουν την ενέργεια που είχαν παλαιότερα.
Η αδυναμία μπορεί να σχετίζεται με:
• τις ορμονικές μεταβολές,
• την κακή ποιότητα ύπνου,
• τη μείωση της μυϊκής μάζας που συνοδεύει την ηλικία,
• αλλαγές στον μεταβολισμό.
Ωστόσο, όταν η κόπωση είναι έντονη ή επιμένει, χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση, καθώς μπορεί να οφείλεται και σε άλλες καταστάσεις, όπως αναιμία, δυσλειτουργία του θυρεοειδούς ή έλλειψη βιταμίνης Β12 ή βιταμίνης D.
Μπορεί να βοηθήσει η θεραπεία;
Ναι, υπάρχουν αποτελεσματικές λύσεις. Η θεραπεία εξατομικεύεται ανάλογα με την ηλικία, τα συμπτώματα και το ιατρικό ιστορικό κάθε γυναίκας.
Οι επιλογές περιλαμβάνουν:
• θεραπεία ορμονικής υποκατάστασης, όταν δεν υπάρχουν αντενδείξεις,
• αντιμετώπιση των διαταραχών ύπνου,
• τακτική άσκηση,
• ισορροπημένη διατροφή,
• διαχείριση του στρες,
• θεραπεία τυχόν συνοδών προβλημάτων, όπως κατάθλιψη ή αγχώδεις διαταραχές.
Η σωματική άσκηση φαίνεται ότι βελτιώνει όχι μόνο τη φυσική κατάσταση αλλά και τη λειτουργία του εγκεφάλου, τη διάθεση και την ποιότητα του ύπνου.
Μικρές καθημερινές συνήθειες που κάνουν τη διαφορά.
Η καθημερινότητα μπορεί να γίνει πιο εύκολη με απλές πρακτικές:
• σταθερό πρόγραμμα ύπνου,
• τακτική αερόβια άσκηση και ασκήσεις ενδυνάμωσης,
• μεσογειακή διατροφή,
• επαρκής πρόσληψη πρωτεΐνης,
• ασκήσεις μνήμης και πνευματική δραστηριότητα,
• περιορισμός της υπερβολικής κατανάλωσης αλκοόλ,
• τεχνικές χαλάρωσης, όπως η βαθιά αναπνοή ή ο διαλογισμός.
Ένα μήνυμα που αξίζει να θυμόμαστε.
Η κλιμακτήριος δεν είναι ασθένεια· είναι ένα φυσιολογικό στάδιο στη ζωή κάθε γυναίκας. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι πρέπει να αποδεχόμαστε τα συμπτώματα ως κάτι που «πρέπει απλώς να υπομείνουμε».
Το brain fog, ο εκνευρισμός και η έντονη κόπωση είναι πραγματικά συμπτώματα με βιολογική βάση και μπορούν να αντιμετωπιστούν. Η ενημέρωση, η σωστή αξιολόγηση από τον γυναικολόγο και, όταν χρειάζεται, η κατάλληλη θεραπεία μπορούν να βελτιώσουν σημαντικά την ποιότητα ζωής.
Και να θυμάστε, η εμμηνόπαυση δεν σηματοδοτεί το τέλος της ευεξίας. Με τη σωστή φροντίδα μπορεί να αποτελέσει την αρχή μιας νέας περιόδου, με υγεία, ενέργεια και αυτοπεποίθηση!